παυσίφωνο

Τέσσερα χρόνια έζησα έτσι με τη γριά· θα ήμουν περίπου δώδεκα χρονών όταν επιτέλους άρχισε να με εμπιστεύεται και τότε μου αποκάλυψε ένα μυστικό. Το πουλί γεννούσε κάθε μέρα ένα αυγό, που περιείχε ένα μαργαριτάρι ή ένα πολύτιμο λίθο. Είχα προσέξει από την αρχή ότι κάτι έκανε κρυφά μέσα στο κλουβί, αλλά δεν είχα ασχοληθεί περισσότερο με το θέμα. Μου ανέθεσε λοιπόν να μαζεύω τα αυγά όποτε θα έλειπε και να τα τοποθετώ σ’ εκείνα τα τόσο παράξενα δοχεία. Άρχισε να απουσιάζει για μεγάλα διαστήματα· μου άφηνε την ανάλογη τροφή και έφευγε για εβδομάδες ή για ολόκληρους μήνες. Το μικρό ροδάνι μου βούιζε, ο σκύλος γάβγιζε, το θαυμαστό πουλί τραγουδούσε και γύρω μου υπήρχε απόλυτη ησυχία· όσο έμεινα εκεί, δεν θυμάμαι να φύσηξε ποτέ δυνατός άνεμος ή να ξέσπασε καταιγίδα. Κανένας οδοιπόρος δεν φάνηκε σ’ εκείνα τα μέρη ούτε κανένα αγρίμι πλησίασε ποτέ στο σπίτι μας· ήμουν ευχαριστημένη, γιατί οι μέρες περνούσαν κι εγώ είχα πάντα κάποια δουλειά να κάνω. Ίσως ο άνθρωπος να ήταν ευτυχισμένος αν μπορούσε να ζει έτσι ανενόχλητος ως το τέλος.

του Ludwig Tieck από το Ο ξανθός Έκμπερτ

• Να δω το μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο της βορειοανατολικής Αυστραλίας
• Να κάνουμε έρωτα με μια γερμανίδα σε ένα μεγάλο κρεββάτι
• Να ταξιδέψω στην Ευρώπη με μια Triumph Bonneville T100
• Να με ερωτευτεί μια γυναίκα
• Να νιώσω όπως νιώθει ένας δολοφόνος (από περιέργεια)
• Να με θαυμάσει κάποιος άνθρωπος για κάτι που να αξίζει (για μένα)
• Να φτιάξω ένα puzzle 100.000 κομματιών
• Να ταξιδέψω στα δάση του Καναδά
• Να μάθω να παίζω μουσική
• Να μην ακούσω τίποτα για κάμποση ώρα· ούτε καν την καρδιά μου
• Να παρακολουθήσω από κοντά ένα Κονσέρτο ενός Νέου Έτους από τη Φιλαρμονική της Βιέννης

Τέλος είναι οι άνθρωποι. Χωρίς να με νοιάξουν για τώρα τα εγγενή ελληνικά χαρακτηριστικά, οι κάτοικοι της Αθήνας είναι βασικά τριών ειδών: οι μαλάκες, τα τούβλα και τα ούφο.

Οι μαλάκες είναι όλοι εκείνοι που κυκλοφορούν στην πόλη με SUV που αγόρασαν με δάνειο, κάνουν δυόμιση ώρες κάθε πρωί για να φτάσουν στη δουλειά τους, δουλεύουν τρεις και μετά πάνε για καφέ πριν γυρίσουν σπίτι. Στο τέλος της εβδομάδας πάνε με τις οικογένειές τους σε ημιτελή και αυθαίρετα εξοχικά σε τόπους με ονόματα όπως Λούτσα, Ζούμπερι, Νέα Μάκρη και ―τελευταία― Αργολίδα. Είναι κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες και έχουν μερικούς δυνάμει μαλάκες στη δούλεψή τους. Είναι όλοι εκείνοι που στα κινητά συζητάνε αποκλειστικά για τρία θέματα: τιμολόγια, πλακάκια και χαρτιά πρωτοδικείου. Είναι κυρίως άντρες και αναγνωρίζονται από την κοιλιά. Αφού έχουν παιδιά, κάποτε έκαναν σεξ αλλά όχι πια.

Τα τούβλα είναι οι καημένοι που κάνουν μια δουλειά που ακούγεται παράξενα σε κάποια εταιρεία που δεν ξέρεις ποια και το λένε με καμάρι. Τούς συναντάς κυρίως πριν και μετά τις ώρες εργασίας στο δρόμο ή στα ΜΜΜ να τρέχουν επειδή άργησαν είτε στη δουλειά είτε για το ματς στην τηλεόραση. Μετά το πρωινό (φραπές και τσιγάρο) και ως τη δουλειά έχουν φάτσα σαν το Ρόκυ Μπαλμπόα πριν το μπουνίδι. Μετά τη δουλειά έχουν φάτσα σαν το Ρόκυ Μπαλμπόα μετά το μπουνίδι. Όλα αυτά σε κάνουν να φαντάζεσαι πως η δουλειά τους δεν τούς γεμίζει, αλλά ας είναι καλά η τηλεόραση και το youtube. Ζουν μια μέτρια μετριότητα. Συνήθως δεν κάνουν σεξ.

Τα ούφο τέλος είναι η πιο μισητή κατηγορία πολιτών. Περιφέρουν και περιφέρονται στην ιδέα ότι όλα είναι μια χαρά, ότι η Αθήνα είναι μια θαυμάσια πόλη που αλλάζει συνεχώς προς το καλύτερο, ότι οι άνθρωποι γύρω τους παίρνουν πρωτοβουλίες προς το καλύτερο και άλλα τέτοια, τόσο εύγευστα όσο δύο παραβρασμένα καρότα σκέτα. Ένα μπαρ που προσφέρει ΚοπαΚαμπαναΛιβρεδαδόρες και κείται σε κάποιο βρώμικο κι ανήλιαγο σοκάκι που έχουν ξεχάσει ακόμα και τα σκουπιδιάρικα του δήμου, τούς αρκεί για να κάνει την Αθήνα στα μάτια τους να μοιάζει με τη Βουδαπέστη. Κάθε καλοκαίρι ξοδεύουν εκατοντάδες ευρώ για όλες τις συναυλίες ανέμπνευστων alternative συγκροτημάτων και τον Αύγουστο πηγαίνουν σε ελληνικά νησιά που θα πάρουν τη θέση της Μυκόνου σε κάμποσα χρόνια. Επαγγελματικά συσσωρεύονται ως δημοσιογράφοι στις δωρεάν εφημερίδες, που αποκαλούν ―με στόμφο― free press. Πολλές φορές κάνουν σεξ μεταξύ τους.

Γεννήθηκα και μένω στην Αθήνα. Δεν κατάγομαι από πουθενά. Η πόλη αυτή είναι η πιο άσχημη απ’ όσες έχω επισκεφθεί ποτέ. Κάποτε το χειμώνα είχε δροσιά και το καλοκαίρι ζέστη, ενώ φθινόπωρο και άνοιξη φορούσες πουκάμισα ή μπλουζάκια μακρυμάνικα. Τα τελευταία χρόνια το χειμώνα χιονίζει και το καλοκαίρι βράζει, ενώ φθινόπωρο και άνοιξη κυκλοφορείς με φανελάκια. Συγκεκριμένα την άνοιξη φτερνίζεσαι σαν πούστης απ’ τις αλλεργίες. Στα σχετικά βιβλία του δημοτικού το κλίμα της Ελλάδας χαρακτηρίζεται ακόμα ως “εύκρατο, δηλαδή με ήπιους χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια”.

Το επόμενο κακό είναι η φασαρία. Κάθε φορά που ανοίγεις ένα παράθυρο, κάθε φορά που ανεβαίνεις σε ένα υπερυψωμένο μέρος (λόφο, ταράτσα, κλπ), νιώθεις σαν να πατάς πάνω σε ένα τεράστιο μπαλόνι γεμάτο με θόρυβο. Αυτοκίνητα, μηχανάκια, όλα αυτά με βλακώδεις μετατροπές τύπου “φίλτρο-εξάτμιση-πρόγραμμα”, λεωφορεία, οι κόρνες τους, κλιματιστικά, ομιλίες σε κινητά, φωνές από κάποια διαδήλωση, διάφορα κτήρια που γκρεμίζονται για να χτιστούν άλλα, χιλιοτρυπήματα δρόμων για να περαστεί από κάτω ό,τι μαλακία μπορείς να φανταστείς και ένα σωρό άλλα. Αγοράζω πάντα ακουστικά κλειστού τύπου γιατί οι “ψείρρες” δεν εφαρμόζουν καλά στ’ αυτιά μου, έχουν χειρότερη ποιότητα ήχου και με πονάνε μετά από λίγη ώρα. Πολλές φορές φοράω τα ακουστικά μου χωρίς να παίζει κάποια μουσική, για να γλιτώσω απλά λίγο από τη φασαρία, μέχρι να μπω σε κάποιο κτήριο (αλλά και τότε συνεχίζω να τα φοράω για να γλιτώσω απ’ τις μαλακίες που ακούω δεξιά κι αριστερά). Οι μόνες ανάσες κάποιας σχετικής ησυχίας είναι το καλοκαίρι, πρώτη με δεκαπέντε αυγούστου, που τα βλήμματα πηγαίνουν διακοπές σε πιο θορυβώδη μέρη, και τα πρωινά των Κυριακών, που τα ζώα κοιμούνται μετά από ένα ξενύχτι κομπλεξισμού και καταχρήσεων.

Επίσης υπάρχει η ρύπανση. Έχω ταξιδέψει σε πόλεις τέσσερις και πέντε φορές μεγαλύτερες από την Αθήνα. Στα ταξίδια μου συνηθίζω να περπατάω μέσα στην πόλη και να χαζεύω χωρίς ιδιαίτερο σχέδιο στο νου. Όταν μετά από ώρες επιστρέφω στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, η πρώτη μου ενστικτώδης ενέργεια είναι να πλύνω με σαπούνι τα χέρια και το πρόσωπό μου. Στην Αθήνα, όταν κάνεις κάτι τέτοιο μετά από δυο τρεις ώρες …επαφής με την πόλη, μετά πρέπει να πλύνεις και το νιπτήρα. Καθώς δε επιστρέφεις στο σπίτι σου νιώθεις ένα στρώμα μπίχλας να έχει κατακάτσει πάνω σε όλα τα μέρη του σώματός σου που ήταν γυμνά. Στο Βερολίνο αφού ξεπλυθείς το νερό παραμένει διάφανο. Στη Βαρκελώνη άντε να μυρίζει λίγο θάλασσα, κι αυτό μόνο αν έχεις βολτάρει νότια. Στο Λονδίνο το πιο πιθανόν είναι να μυρίζει από τα αρώματα όλων των ηλίθιων Άγγλων που έχουν πέσει πάνω σου στο πεζοδρόμιο (κι αν είναι Σάββατο βράδυ προφανώς θα μυρίζουν και τα παπούτσια σου εμετό). Πέρα από τη βρώμα, είναι μέρες που από το καυσαέριο η ανάσα σου δεν την πολυπαλεύει στο κέντρο της Αθήνας. Ο ουρανός το μεσημέρι παίρνει πάντα το χρώμα που έχει το λαστιχότυρο ενός cheeseburger αν το αφήσεις δυο μέρες χωρίς να το φας. Εκτός αν φυσάει. Πολύ.

Τέλος είναι οι άνθρωποι. Γι’ αυτούς θα μιλήσω αργότερα, καθότι χρήζουν ειδικής μνοίας.

Απόψε ήταν για μένα η πρώτη καλοκαιρινή νύχτα. Ύπνος με κλειστά παράθυρα χωρίς πυτζάμες πάνω απ’ το σεντόνι, ξύπνημα εφτά-οχτώ φορές τη νύχτα για άγνωστους λόγους και περιφορά εαυτού στο δωμάτιο, καμιά δεκαριά γερές γουλιές νερό απ’ τη βρύση με το χέρι, χωρίς ποτήρι. Το ψυγείο απαγορεύεται: σε ξυπνάει το γαμημένο λαμπάκι. Οπότε ή το πίνεις χλιαρό απ’ τη βρύση ή την αφήνεις ανοιχτή στο τέρμα μέχρι να έρθει το κρύο. Οικολογική συνείδηση τη νύχτα δεν υπάρχει. Στη νεωτερικότητα η συνείδησή σου κοιμάται μαζί σου. Πάλι στο κρεββάτι και μετά από καμιά ώρα τα ίδια. Με κάθε ξύπνημα τα γαμοσταυρίδια πληθαίνουν. Τελευταία φορά ξυπνάς κατά την ανατολή· έξι, έξι και κάτι… εκεί που το σκοτάδι αρχίζει να σπάει. Κάθε τέτοια φορά λες από μέσα σου “α, προς τα ‘κεί είναι λοιπόν η ανατολή”. Κάθε πρωί το ξεχνάς.
Το πρωί που ξυπνάς με ένα κεφάλι καζάνι και με τη γεύση γαλότσας στο στόμα, μούσκεμα στον ιδρώτα, θυμάσαι πόσες φορές έχεις αλλάξει πλευρό τη νύχτα, απόδειξη ότι ο ύπνος σου ήτανε μουνί. Τα όνειρα μην τα σκέφτεσαι: καλύτερα που τα ξέχασες.

Έχω ένα παλιό κλιματιστικό. Το τοποθετήσαμε όταν με πηγαίνανε τετάρτη δημοτικού. Τότε είχαν μπουκάρει μέσα στο σπίτι μας, στον τρίτο, από τα παράθυρα την ώρα που κοιμόμασταν. Δεν τους είχαμε πάρει χαμπάρι. Έκλεψαν ένα ρολόι, το πορτοφόλι της μάνας μου με είκοσι χιλιάδες, ταυτότητα και δυο δεσμίδες εισιτήρια. Στο δρόμο για έξω πήραν ένα τσαμπί μπανάνες που άφησαν τελικά δίπλα στο παράθυρο. Δέκα χρόνια μετά αλλάξαμε σπίτι αλλά πήραμε τα κλιματιστικά μαζί μας. Είναι μάρκας Fujitsu (σκέτο) και έχουν προγράμματα για κρύο, ζέστη, μείωση της υγρασίας και ανεμιστήρα. Επίσης προγραμματίζονται. Τις ζεστές νύχτες του καλοκαιριού προγραμματίζω το κλιματιστικό να κλείσει 50 λεπτά από τη στιγμή που θα πέσω στο κρεββάτι και να ανοίξει πάλι στις 7:30. Είναι απίστευτα θορυβώδες αλλά το έχω συνηθίσει. Έτσι ξεγελάω τον εαυτό μου ότι κοιμήθηκε ωραία. Θέλω το επόμενο κλιματιστικό που θα αγοράσω να σε κάνει να βλέπεις τα όνειρα που του προγραμματίζεις. Έτσι πια δεν θα μπορώ να τον ξεγελάω.